Imami i parë i Xhamisë së Madhe të Lushnjës

SEIT DHËMBO

Imam (1879-1950)

Seit Dhëmbo u lind në Berat në lagjen "Murat Çelepi" më 8 mars 1879. Mbaroi me të vëllanë e madh, Skënderin, medresenë në Berat. Pati për mësues myftiun (asokohe i moshuar) Mehmet Esatin. Në krah pati Ibrahim Buharanë, mulla Neim Durdinë e të tjerë bashkënxënës.

Me të ardhurat e pakta që merrte nga kopshti i tij buzë zallit të lumit Osum, blinte libra. Krijoi, kështu, pak nga pak një bibliotekë të pasur. Këtë pasuri e ndante bujarisht me ata që donin kulturë dhe herët i lindi dëshira t'i përkushtohej atdheut dhe fesë.

Shërbeu me përkushtim 51 vjet imam: 34 vjet në Berat në Xhaminë e Delibegës dhe në Xhaminë e Sahatit dhe në vitet 1928 - 1945 në Lushnjë.

Në Lushnjë, në ato vite, nuk ishte krijuar ende ndonjë traditë fetare dhe Seit Efendiut i ra barra që çdo gjë ta fillonte nga e para. Ai mori aq shumë nga njerëzit e këtij qyteti. por edhe u dha aq shumë atyre.

E nisi me hapjen e nje mejtepi (shkollë fetare e asokohe që përgatiste kuadro islamë). Të gjithë filluan ta përgëzonin për këtë nismë.

Nxënësit e tij të parë më pas do të bëheshin kuadrot e para të fesë islame në Lushnjë e në fshatrat e saj. Të tillë ishin: Shaban Koçiu (pas vitit 1991 vaiz i Lushnjës) e  Mehdi Shehu (Dervishi) (më vonë myfti i Lushnjës). Ndërsa Qerim Haxhiu, që e la Lushnjën për të punuar e jetuar në Egjipt, e kujton plot respekt mësuesin e tij të parë.

Shumë shpejt Seit Efendiu u bë një nga njerëzit më të nderuar të qytetit. Në përvjetorë historikë, sidomos në përurimin e xhamive në qytet e në fshatra, ai zinte një vend të veçantë.

Pak nga pak xhamia e vetme e qytetit nisi ta ndërronte pamjen. U bë më e bukur, më mikpritëse. Këtu veç ndihmave të qytetarëve, nuk mungoi edhe ndihma e kontributi i tij. Më të bukur atë e bënë besimtarët e shumtë që shtoheshin çdo të premte, apo në festat fetare, që ktheheshin në gëzime të vërteta popullore. Brenda saj edhe zëri i bukur i hoxhë Seitit, duke lexuar Kuran, apo duke mbajtur vas, sikur ua zbuste varfërinë e hallet njerëzve.

I dëgjohej fjala nga të gjithë. Punoi për pajtimin e njerëzve dhe për bashkëshkuarjen e feve. Këtë e arriti me kulturën që fitoi (ai njihte disa gjuhë të huaja e studionte shumë), por edhe me personalitetin që krijoi në vite.

Banorët e moshuar, por edhe më të rinj të qytetit të Lushnjës kujtojnë edhe sot e kësaj dite zakonin e bukur të tij. Kishte ardhur nga Berati qyteti i tij i kalldrëmeve. Çdo mëngjes, kur merrte rrugën nga shtëpia për në xhami, merrte edhe dy gurë për t'i vënë në udhën e përbaltur të lagjes. Pak nga pak ky veprim u përsërit nga dhjetëra bashkëbanorë të lagjes, derisa rruga mori një pamje të re. Shumë pak vite pas largimit të tij nga Lushnja, para se bashkia e qytetit t'i vinte emrin e tij kësaj rruge, asaj ia kishin vënë më parë qytetarët.

Më 1945 rikthehet në Berat, tashmë me dy fëmijë, më i moshuar, por me përvojë më të madhe. Një mall i madh, por edhe detyrimi për vendlindjen, bëri që t'i kalonte në Berat ditët e fundit të jetës. E gjejmë sërish imam në Xhaminë e Sahatit. Këtu ai vazhdoi derisa ndërroi jetë më 24 prill të vitit 1950. Me jetën dhe veprën e tij ai la gjurmët e një atdhetari dhe fetari të përkushtuar, duke mbetur shembull për të tjerët.

Marrë me shkurtime nga libri "Hapësira të kulturës islame" i autorit Qeramudin Durdia, f. 71-74, botim i vitit 1999.